Oto ses sistemi kurulumunda en kritik adımlardan biri midrange crossover ayarıdır. Doğru yapılmayan crossover ayarı, en kaliteli midrange hoparlör modelinde bile performans kaybına neden olur. Peki midrange crossover ayarı nasıl yapılır ve hangi frekans aralığı seçilmelidir?

Mobass olarak 1992’den bu yana Mersin’deki 7.000 m² üretim tesisimizde geliştirdiğimiz midrange oto hoparlör ürünlerinde ölçüm tabanlı akustik testler uyguluyoruz. Bu rehberde, teorik bilgiyi pratik uygulama adımlarıyla birleştirerek doğru ayarı nasıl yapacağınızı anlatacağız.

Midrange Crossover Nedir ve Ne İşe Yarar?

Midrange crossover, hoparlöre yalnızca belirli frekans aralığını ileten filtre sistemidir.

Neden Crossover Gereklidir?

• Düşük frekanslar midrange’e zarar verebilir.

• Yüksek frekanslar tweeter hoparlör için ayrılmalıdır.

• Daha net ve dengeli bir oto ses sistemi sağlar.

Crossover olmadan sistem çalışır mı? Evet, ancak ses netliği düşer ve distorsiyon artar.

Midrange İçin İdeal Frekans Aralığı Nedir?

Midrange hoparlör genellikle 80 Hz – 4.000 Hz aralığında çalışır. Ancak bu değer çap ve sistem tipine göre değişir.

10 cm Midrange İçin

• High Pass (HPF): 120–150 Hz

• Low Pass (LPF): 3.500–4.000 Hz

13 cm ve 16 cm Midrange İçin

• HPF: 90–120 Hz

• LPF: 3.000–3.500 Hz

20 cm (8 Inch) Midrange İçin

• HPF: 80–100 Hz

• LPF: 2.500–3.000 Hz

Bu değerler başlangıç noktasıdır. İnce ayar kulakla yapılır.

Crossover Ayarı Nasıl Yapılır? (Adım Adım)

1. Amfi Türünü Belirleyin

• 4 kanal amfi

• 5 kanal amfi

• Class D amfi

Amfi RMS nedir ve hoparlörle uyumlu mu? Önce bunu kontrol edin.

2. High Pass Filtresini Açın

Midrange için HPF aktif edilmelidir. Düşük frekansları kesmek hoparlör ömrünü uzatır.

3. Gain Ayarını Sıfırdan Başlatın

Amfi ayarı yapılırken gain minimumdan başlanmalıdır.

4. Subwoofer ile Uyum Sağlayın

Subwoofer amfi varsa frekans çakışması olmamalıdır. Örneğin subwoofer 80 Hz’de bitiyorsa midrange 90 Hz’den başlamalıdır.

5. Dinleyerek İnce Ayar Yapın

• Vokal net mi?

• Ses çatlıyor mu?

• Tiz ve mid dengesi doğru mu?

Gerçek hayatta, fazla düşük HPF ayarı mid hoparlörün “boğuk” çalmasına neden olur.

Tweeter ile Uyumlu Crossover Ayarı

Midrange tek başına çalışmaz; tweeter hoparlör ile birlikte dengeli olmalıdır.

Tweeter Crossover Kaç Hz Olmalı?

Genellikle 3.000–4.000 Hz aralığında kesim yapılır.

Tweeter Kaç Watt Olmalı?

Tweeter kaç watt olmalı sorusu midrange RMS değeriyle uyumlu olmalıdır. Güç dengesizliği tiz sertliğine yol açar.

Tweeter Kondansatör Kullanımı

Pasif sistemlerde tweeter kondansatör kullanılır. Bu basit filtre, tiz hoparlörün korunmasını sağlar.

1 Ohm Amfi ve 2 Ohm Amfi Ayar Farkı

1 ohm amfi daha fazla güç üretir. Bu durumda HPF biraz daha yukarıdan başlatılabilir.

2 ohm amfi daha stabil çalışır ve günlük kullanım için güvenlidir.

Yanlış ohm bağlantısı midrange hoparlörün zarar görmesine neden olabilir.

Performansı Etkileyen Faktörler

Crossover ayarı tek başına yeterli değildir. Şunları da kontrol etmelisiniz:

• Amfi kablo seti yeterli kesitte mi?

• Midrange montaj sırasında yalıtım yapıldı mı?

• Midrange kabin hacmi doğru mu?

• Oto amplifikatör gücü yeterli mi?

Mobass olarak her midrange modelimizi gerçek araç testlerinde ölçerek önerilen frekans aralıklarını belirliyoruz. Ölçüm tabanlı yaklaşımımız, rakiplerden ayrışmamızı sağlar.

Avantaj / Dezavantaj: Yüksek Kesim vs Düşük Kesim

Düşük HPF Ayarı

Avantaj: Daha dolgun ses
Dezavantaj: Hoparlör zorlanabilir

Yüksek HPF Ayarı

Avantaj: Daha temiz ve güvenli çalışma
Dezavantaj: Alt mid zayıflayabilir

Doğru denge, sistem bileşenlerine göre ayarlanmalıdır.

Sık Yapılan Hatalar

• HPF kapalı kullanmak

• LPF’yi yanlış ayarlamak

• Gain’i fazla açmak

• Subwoofer ile frekans çakıştırmak

• RMS değerini dikkate almamak

En sık gördüğümüz hata: güçlü midrange alıp zayıf araç amfisi ile kullanmak.

Kontrol Listesi (Checklist)

Crossover ayarı öncesi kontrol edin:

• Midrange kaç watt RMS?

• Oto amfi RMS uyumlu mu?

• HPF aktif mi?

• Subwoofer frekansı ile çakışma var mı?

• Tweeter crossover doğru ayarlı mı?

• Distorsiyon duyuluyor mu?

Mobass Neden Doğru Referans?

Mobass, 33 yıllık üretim tecrübesiyle CE, Rohs ve ISO 9001 belgeli üretim yapmaktadır. Mersin merkezli tesisimiz ve İstanbul bölge ofisimizle hızlı teknik destek sağlıyoruz.

Rakiplerden ayrışma noktamız:

• Ölçüm tabanlı frekans analizleri

• Gerçek araç testleri

• Satış sonrası destek

Biz yalnızca midrange hoparlör üretmiyoruz; doğru oto ses sistemi kurulumu için rehberlik ediyoruz.

FAQ

Midrange crossover kaç Hz olmalı?

Genellikle 90–120 Hz HPF başlangıç için idealdir. Çapa göre değişir.

HPF kapalı kullanılır mı?

Önerilmez. Hoparlör zarar görebilir.

Gain ayarı nasıl yapılır?

Minimumdan başlanır, distorsiyon duyulana kadar artırılır ve biraz geri çekilir.

Tweeter crossover kaç Hz olmalı?

3.000–4.000 Hz arası yaygındır.

1 ohm amfi riskli mi?

Elektrik sistemi güçlü değilse risklidir. 2 ohm amfi daha güvenlidir.

Midrange montaj performansı etkiler mi?

Evet. Yalıtım ve sağlam montaj ses kalitesini artırır.